Aktualności Instytutu Podstaw Informatyki PAN

W dniu 30 czerwca 2026 r. zakończona został realizacja przedsięwzięcia pt. "Cyfrowa Infrastruktura Badawcza dla Humanistyki i Nauk o Sztuce DARIAH-PL" ze wsparciem z planu rozwojowego w ramach inwestycji: A2.4.1 Inwestycje w rozbudowę potencjału badawczego Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności. Przedsięwzięcie było realizowane w ramach wieloletniego planu pogłębiania współpracy przy budowie infrastruktury cyfrowej dla nauk humanistycznych i nauk o sztuce w Polsce.

Wartość ogółem przedsięwzięcia zgodnie z umową wynosiła 71.835.475,87 zł z czego 57.637.042,87 zł stanowi dofinansowanie z Krajowego Planu Odbudowy. Harmonogram przedsięwzięcia zakładał jego realizację od 1.04.2024 r. do 30.06.2026 r.

Przedsięwzięcie było realizowane przez zespół doświadczonych specjalistów, którzy posiadają szeroką wiedzę i doświadczenie w obszarze realizacji inwestycji w infrastrukturę badawczą w ramach projektowego konsorcjum 13 jednostek naukowych, w którego skład wchodzili:

• Instytut Podstaw Informatyki PAN - Lider przedsięwzięcia,
• Uniwersytet Warszawski,
• Instytut Chemii Bioorganicznej PAN - Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe PCSS,
• Instytut Badań Literackich PAN,
• Instytut Języka Polskiego PAN,
• Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN,
• Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk,
• Instytut Sztuki PAN,
• Politechnika Poznańska,
• Politechnika Wrocławska,
• Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie,
• Uniwersytet Wrocławski,
• Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Źródło: PFR.pl; 24.06.2026

Start z polskim AI to cykl rozmów, którego celem jest przedstawienie doświadczeń związanych z polskimi modelami językowymi AI oraz praktykami firm i instytucji we wdrażaniu tych rozwiązań. Zapraszamy do rozmowy z dr inż. Łukaszem Kobylińskim z Instytutu Podstaw Informatyki PAN.

PFR: Na początek proszę opowiedzieć, czym zajmuje się Zespół Inżynierii Lingwistycznej w IPI PAN?

Dr Łukasz Kobyliński: Zespół Inżynierii Lingwistycznej, zgodnie ze swoją nazwą, od wielu lat zajmuje się przetwarzaniem języka naturalnego (Natural Language Processing, NLP). W ramach tej działalności rozwijamy metody, tworzymy zasoby językowe oraz budujemy narzędzia, które pozwalają komputerom analizować, rozumieć i generować język w sposób możliwie najbardziej zbliżony do ludzkiego.

Jako część Instytutu Podstaw Informatyki PAN prowadzimy również badania podstawowe, koncentrując się na opracowywaniu nowych metod i algorytmów. Jednocześnie tworzymy praktyczne rozwiązania, które znajdują zastosowanie w biznesie, administracji, środowisku naukowym oraz wśród użytkowników indywidualnych. Istotnym obszarem naszej działalności jest także tworzenie zasobów językowych. Są to między innymi korpusy tekstowe, słowniki oraz różnego rodzaju bazy wiedzy lingwistycznej. Takie zasoby służą zarówno badaczom, jak i systemom komputerowym uczącym się przetwarzania języka. Dzięki nim możliwe jest rozwijanie coraz bardziej zaawansowanych technologii językowych.

Zakres naszych prac jest bardzo szeroki. Kiedy mówimy o analizie tekstu przez komputer, może chodzić zarówno o automatyczne wydobywanie informacji, jak i o analizę gramatyczną czy składniową zdań. Zajmujemy się więc m.in. ekstrakcją informacji, przetwarzaniem semantycznym tekstów oraz lingwistyką korpusową, czyli badaniem języka na podstawie dużych zbiorów tekstów. Takie korpusy można przeszukiwać i analizować, co pozwala lepiej zrozumieć sposób funkcjonowania języka.

Prof. Sławomir T. Wierzchoń z Zespołu Podstaw Sztucznej Inteligencji został laureatem prestiżowego konkursu Polskiego Towarzystwa Informatycznego. Książka pt. "Metaheurystyki. Algorytmy optymalizacji numerycznej" napisana wspólnie z dr Grzegorzem Sroką z Wydziału Matematyki i Fizyki Stosowanej Politechniki Rzeszowskiej zdobyła nagrodę I stopnia w Konkursie na Najlepszą Polską Książkę Informatyczną 2026 r. organizowanym przez Polskie Towarzystwo Informatyczne.

W tegorocznym konkursie konkurencja musiała być bardzo duża, ponieważ kapituła przyznała nagrody jeszcze czterem innym książkom przyznając po dwie nagrody ex aequo II i III stopnia. Gala wręczenia nagród konkursu Polskiego Towarzystwa Informatycznego na Najlepszą Książkę Informatyczną była punktem kulminacyjnym obchodów Światowego Dnia Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego oraz 45-lecia PTI.