Skip to main content

Doniesienia prasowe o Instytucie i wynikach działalności badawczej

Start z polskim AI. Od pomysłu do wdrożenia # Instytut Podstaw Informatyki PAN [wywiad]


Źródło: PFR.pl; 24.06.2026

Start z polskim AI to cykl rozmów, którego celem jest przedstawienie doświadczeń związanych z polskimi modelami językowymi AI oraz praktykami firm i instytucji we wdrażaniu tych rozwiązań. Zapraszamy do rozmowy z dr inż. Łukaszem Kobylińskim z Instytutu Podstaw Informatyki PAN.

PFR: Na początek proszę opowiedzieć, czym zajmuje się Zespół Inżynierii Lingwistycznej w IPI PAN?

Dr Łukasz Kobyliński: Zespół Inżynierii Lingwistycznej, zgodnie ze swoją nazwą, od wielu lat zajmuje się przetwarzaniem języka naturalnego (Natural Language Processing, NLP). W ramach tej działalności rozwijamy metody, tworzymy zasoby językowe oraz budujemy narzędzia, które pozwalają komputerom analizować, rozumieć i generować język w sposób możliwie najbardziej zbliżony do ludzkiego.

Jako część Instytutu Podstaw Informatyki PAN prowadzimy również badania podstawowe, koncentrując się na opracowywaniu nowych metod i algorytmów. Jednocześnie tworzymy praktyczne rozwiązania, które znajdują zastosowanie w biznesie, administracji, środowisku naukowym oraz wśród użytkowników indywidualnych. Istotnym obszarem naszej działalności jest także tworzenie zasobów językowych. Są to między innymi korpusy tekstowe, słowniki oraz różnego rodzaju bazy wiedzy lingwistycznej. Takie zasoby służą zarówno badaczom, jak i systemom komputerowym uczącym się przetwarzania języka. Dzięki nim możliwe jest rozwijanie coraz bardziej zaawansowanych technologii językowych.

Zakres naszych prac jest bardzo szeroki. Kiedy mówimy o analizie tekstu przez komputer, może chodzić zarówno o automatyczne wydobywanie informacji, jak i o analizę gramatyczną czy składniową zdań. Zajmujemy się więc m.in. ekstrakcją informacji, przetwarzaniem semantycznym tekstów oraz lingwistyką korpusową, czyli badaniem języka na podstawie dużych zbiorów tekstów. Takie korpusy można przeszukiwać i analizować, co pozwala lepiej zrozumieć sposób funkcjonowania języka.

Więcej…Start z polskim AI. Od pomysłu do wdrożenia wywiad z Łukaszem Kobylińskim (PFR)

Sztuczna Inteligencja lepiej niż specjaliści diagnozuje spektrum autyzmu [wywiad]


Artykuły prasowe o tej tematyce:

Sztuczna inteligencja lepiej niż specjaliści diagnozuje spektrum autyzmu. AI miała współczynniki czułości i specyficzności na poziomie od 70 do 90 proc. Skuteczność specjalistów to od 60 do losowego 50 proc. - powiedziała PAP dr n.med. Izabela Chojnicka, adiunkt na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Spektrum autyzmu, związane z nietypowym rozwojem układu nerwowego, obejmuje wyzwania rozwojowe związane z komunikowaniem się, interakcjami społecznymi, a także występowaniem powtarzających się, nietypowych i nieelastycznych zachowań, zainteresowań i aktywności. Doktor nauk medycznych, adiunkt na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego Izabela Chojnicka, razem z dr. Aleksandrem Wawerem z Instytutu Podstaw Informatyki PAN oraz doktor Justyną Sarzyńską-Wawer z Pracowni Psycholingwistyki i Psychologii Poznawczej w Instytucie Psychologii PAN prowadzą interdyscyplinarne badania nad wykorzystaniem technik obliczeniowych - tzw. sztucznej inteligencji oraz technik przetwarzania języka naturalnego - w badaniach spektrum autyzmu. AI wykorzystywana jest do analizy narracji mówionych oraz pisemnych. Algorytmy "uczą się" wychwytywać różnice językowe między wypowiedziami osób w spektrum autyzmu, a osób neurotypowych.

Więcej…Sztuczna Inteligencja lepiej niż specjaliści diagnozuje spektrum autyzmu [wywiad] (PAP)

Polski, wielki, otwarty i inteligentny – jaki naprawdę będzie PLLuM?


Z pracującymi nad stworzeniem polskiego, wielkiego modelu językowego PLLuM specjalistkami i specjalistami rozmawiamy o szczegółach tego projektu.

Czym będzie PLLuM i dlaczego konsorcjum polskich uczelni zdecydowało się na jego stworzenie?

Zaczniemy od wyjaśnienia samej nazwy, bo ona w pewnym stopniu odpowiada już na postawione pytanie. PLLuM (Polish Large Language Model) to polski wielki model językowy, czyli odmiana bardzo popularnej ostatnio sztucznej inteligencji, której najsłynniejszymi przedstawicielami są ChatGPT, Claude, Gemini czy Mistral.

PLLuM powstaje w ramach współpracy wiodących jednostek naukowych z obszaru AI, ale warto podkreślić, że są to nie tylko uczelnie. Konsorcjum tworzą: Politechnika Wrocławska (lider projektu), Państwowy Instytut Badawczy NASK, Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy (OPI PIB), Instytut Podstaw Informatyki PAN, Uniwersytet Łódzki oraz Instytut Slawistyki PAN.

Najciekawsza jest jednak oczywiście odpowiedź na drugą część pytania – dlaczego powstaje? Przede wszystkim dlatego, że narodowe wielkie modele językowe są pod wieloma względami korzystne dla rozwoju krajów, które zdecydowały się na ich stworzenie. Z jednej strony jesteśmy świadkami wyścigu polegającego na budowie nowych modeli komercyjnych przez największe firmy technologiczne, takie jak OpenAI czy Google, i wiemy, że działają one również w języku polskim. Są to jednak modele wielojęzyczne z preferencjami, a nawet wiedzą bazującą na języku angielskim i kulturze krajów anglosaskich. W większości takich wielojęzycznych modeli korpusy opierają się w co najmniej 90% na danych anglojęzycznych, a język polski jest tam reprezentowany w bardzo niewielkim zakresie. My natomiast chcemy, by generowane treści formułowane były w dobrej, płynnej polszczyźnie i jak najlepiej odzwierciedlały polskie realia społeczno-kulturowe, ekonomiczne czy prawne.

Z drugiej strony, mamy świadomość, że tego typu inicjatywa musi być w naszym kraju realizowana przez instytucje publiczne, ponieważ dla globalnych graczy rynkowych stworzenie otwartego modelu nie jest priorytetem, zaś polskie podmioty prywatne zazwyczaj nie dysponują odpowiednimi zasobami. Właśnie dlatego powstał PLLuM.

Więcej…Polski, wielki, otwarty i inteligentny – jaki naprawdę będzie PLLuM? (ITwiz)

CLARIN-PL - Technologie IT w naukach społecznych i humanistycznych


Więcej o projekcie można znaleźć na stronie: Clarin Biz

Politechnika Wrocławska jest liderem konsorcjum polskiej części ogólnoeuropejskiej struktury naukowej CLARIN, obejmującej cyfrowe archiwa tekstowe i narzędzia do ich automatycznej analizy. Umożliwia to badaczom nauk humanistycznych I ścisłych pracę z dużymi zbiorami tekstów. Stanowi również olbrzymią pomoc dla naukowców z innych obszarów nauki. Z nowoczesnych narzędzi opracowanych w ramach projektu mogą korzystać także podmioty komercyjne. CLARIN-PL jest realizowany dzięki dofinansowaniu ze środków Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, które otrzymał w ramach konkursu ogłoszonego przez Ośrodek Przetwarzania Informacji - Państwowy Instytut Badawczy.

CLARIN-PL z certyfikatem Core Trust Seal

CLARIN to złożony system centrów technologicznych dający dostęp do zasobów, narzędzi i aplikacji badawczych. Jego głównym celem jest umożliwienie badań naukowych w obszarze nauk humanistycznych i społecznych z wykorzystaniem technologii językowej. Dzięki otwartemu dostępowi do większości komponentów Centrum Technologii Językowych, wpływa on również na inne obszary nauki. Z nowoczesnych narzędzi opracowanych w ramach projektu mogą korzystać także podmioty komercyjne, które potrzebują aplikacji do przetwarzania języka naturalnego. Warto podkreślić, że Centrum Technologii Językowych posiada światowy certyfikat repozytorium danych badawczych Core Trust Seal.

- Głównym celem CLARIN-PL Jest dostarczenie polskim naukowcom wszelkich środków potrzebnych do prowadzenia badań wymagają-cych wykorzystania metod przetwarzania dużych ilości tekstów. Nasza infrastruktura jest unikatowa na skalę światową ponieważ powstała specjalnie z myślą o języku polskim i dostarcza autorskich rozwiązań zapewniających precyzyjne wyniki dla badań na tekstach sporządzonych w tym języku. Nasze działania mają na celu udostępnianie zasobów językowych oraz elektronicznych narzędzi do automatycznego przetwarzania języka naturalnego badaczom z różnych dyscyplin naukowych, a w szczególności z dziedziny nauk humanistycznych i społecznych - mówi dr hab. inż. Maciej Piasecki z Politechniki Wrocławskiej, kierownik projektu CLARIN-PL.

Więcej…CLARIN-PL - Technologie IT w naukach społecznych i humanistycznych

System ANSI – sztuczna inteligencja w wykrywaniu podwójnej jakości produktów


Artykuły prasowe o tej tematyce:

Inne doniesienia medialne:

Radio TokFM: Audycja pt. "Poranek Radia TOK FM - Weekend" Data emisji: 2022-11-13 08:20, Prowadzący: Wojciech Muzal Rozmowa z Łukasz Kobyliński (IPI PAN): Podcast radia TokFM; 13.11.2022

Radio dla Ciebie: Audycja pt. "Z innej planety" Data emisji: 2022-12-20 08:20, Prowadzący: Wojciech Muzal Rozmowa z Łukasz Kobyliński (IPI PAN): Podcast Radia dla Ciebie; 20.12.2022

Więcej o projekcie można znaleźć na stronie lidera: opi.org.pl/projekt/identyfikowanie-opinii-konsumentow-(...)-dual-quality-przy-uzyciu-systemu-opi-pib-i-ipi-pan/

Podwójna jakość produktów (dual quality) to problem, który nadal istnieje na rynku, mimo że prawo unijne zabrania takich praktyk. Ten sam produkt kupiony w Niemczech, Szwecji czy Polsce powinien być tej samej jakości, niestety nadal się zdarza, że nieuczciwi producenci w naszym kraju sprzedają towar o gorszych parametrach jakościowych. Z pomocą w walce z niedozwolonymi praktykami konsumenckimi przychodzi sztuczna inteligencja. Eksperci z Ośrodka Przetwarzania Informacji - Państwowego Instytutu Badawczego (OPI) wraz z naukowcami z Instytutu Podstaw Informatyki Polskiej Akademii Nauk (IPI PAN) zaprojektowali system informatyczny ANSI. Służyć on będzie do identyfikowania opinii konsumentów na temat bezpieczeństwa produktów i ich jakości, z uwzględnieniem dual quality. System powstanie w ramach projektu sfinansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), w ramach programu INFOSTRATEG III.

Sztuczna inteligencja pomaga chronić prawa konsumenta
W czasach zglobalizowanego rynku, na którym konsument ma dostęp do znacznego wolumenu produktów i usług, wykrycie nieuczciwej praktyki handlowej nie jest proste. Oszustom dużo łatwiej ukryć się przed odpowiednimi służbami. Możliwości manualnej analizy pojedynczego człowieka, a nawet grupy ludzi, są ograniczone. Pracownicy odpowiednich instytucji nie są w stanie efektywnie przeanalizować wszystkich możliwych produktów dostępnych na rynku. Na szczęście z pomocą przychodzi sztuczna inteligencja (SI), która coraz częściej efektywnie wspiera pracę człowieka. – Można powiedzieć, że OPI staje się ekspertem w dostarczaniu nowoczesnych narzędzi do ochrony praw konsumenta. Trwają prace nad wdrożeniem systemu dla UOKiK, który wykrywa zapisy niedozwolone w umowach. Teraz wspólnie z ekspertami z IPI PAN dostaliśmy dofinansowanie z programu INFOSTRATEG III na opracowanie narzędzia, które skutecznie będzie walczyć m.in. z podwójną jakością produktów. W obu tych przypadkach wykorzystujemy sztuczną inteligencję. Dzięki niej możemy lepiej dbać o prawa konsumentów – mówi dr inż. Jarosław Protasiewicz, dyrektor Ośrodka Przetwarzania Informacji. Prace nad opracowaniem i wdrożeniem systemu ANSI zostaną zakończone najpóźniej w 2025 roku. Nowoczesne narzędzie będzie służyć do identyfikowania opinii konsumentów na temat bezpieczeństwa produktów i ich jakości, z uwzględnieniem dual quality. – Dzięki zastosowaniu najnowszych metod przetwarzania języka naturalnego jesteśmy w stanie zidentyfikować produkty, których jakość w Polsce powinna być dodatkowo zbadana w laboratorium, nie poprzez bezpośrednie analizowanie każdego fizycznego produktu z osobna, ale pośrednio, na podstawie opinii o tych produktach, dostępnych w internecie. Jest to bardzo ciekawe zastosowanie metod sztucznej inteligencji, które w pozytywnym sensie wykorzystuje fakt, że tak duża część naszego życia przeniesiona jest obecnie do sfery wirtualnej – mówi dr Łukasz Kobyliński, adiunkt w Zespole Inżynierii Lingwistycznej IPI PAN, kierownik zadań IPI PAN w projekcie ANSI.

ANSI oparto na wielojęzycznych danych
Narzędzie OPI i IPI PAN będzie działać w oparciu o metody i techniki z zakresu sztucznej inteligencji, szczególnie uczenia maszynowego i głębokiego. System będzie służyć do identyfikowania produktów na podstawie wielonarodowych preferencji i wielojęzycznych opinii konsumentów opublikowanych w internecie. Po wnikliwej analizie posłużą one do wytypowania i utworzenia rekomendacji – skierowania bądź też nie – danego produktu do weryfikacji laboratoryjnej. Metody i techniki te będą zastosowane do utworzenia następujących modeli: wydobywania opinii z internetu i ich strukturalizowania, określania języka – w jakim napisana została opinia, analizy sentymentu, a także tworzenia rekomendacji dotyczącej skierowania do weryfikacji laboratoryjnej. W wyniku projektu, sfinansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) w ramach programu INFOSTRATEG III, opracowane zostanie unikatowe rozwiązanie. – Nasze narzędzie pozwoli na identyfikowanie opinii konsumentów na podstawie analizy wielojęzycznych zasobów internetowych, takich jak: portale aukcyjne, zakupowe blogi, fora, strony różnych instytucji nadzorujących przestrzeganie prawa z zakresu ochrony konsumentów, witryny organizacji konsumenckich itp. Rozwiązanie będzie umożliwiało identyfikowanie produktów, w których zaobserwowano różnice jakościowe w zależności od rynku, na który są produkowane i dostarczane. ANSI z pewnością będzie stanowiło wsparcie przede wszystkim dla pracowników UOKiK – mówi dr inż. Marcin Mirończuk z Laboratorium Inteligentnych Systemów Informatycznych w OPI.

Więcej…System ANSI – sztuczna inteligencja w wykrywaniu podwójnej jakości produktów


© 2021 INSTYTUT PODSTAW INFORMATYKI PAN | Polityka prywatności | Deklaracja dostępności