Aktualności Instytutu Podstaw Informatyki PAN

W dniu 30 czerwca 2026 r. zakończona został realizacja przedsięwzięcia pt. "Cyfrowa Infrastruktura Badawcza dla Humanistyki i Nauk o Sztuce DARIAH-PL" ze wsparciem z planu rozwojowego w ramach inwestycji: A2.4.1 Inwestycje w rozbudowę potencjału badawczego Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności. Przedsięwzięcie było realizowane w ramach wieloletniego planu pogłębiania współpracy przy budowie infrastruktury cyfrowej dla nauk humanistycznych i nauk o sztuce w Polsce.

Wartość ogółem przedsięwzięcia zgodnie z umową wynosiła 71.835.475,87 zł z czego 57.637.042,87 zł stanowi dofinansowanie z Krajowego Planu Odbudowy. Harmonogram przedsięwzięcia zakładał jego realizację od 1.04.2024 r. do 30.06.2026 r.

Przedsięwzięcie było realizowane przez zespół doświadczonych specjalistów, którzy posiadają szeroką wiedzę i doświadczenie w obszarze realizacji inwestycji w infrastrukturę badawczą w ramach projektowego konsorcjum 13 jednostek naukowych, w którego skład wchodzili:

• Instytut Podstaw Informatyki PAN - Lider przedsięwzięcia,
• Uniwersytet Warszawski,
• Instytut Chemii Bioorganicznej PAN - Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe PCSS,
• Instytut Badań Literackich PAN,
• Instytut Języka Polskiego PAN,
• Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN,
• Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk,
• Instytut Sztuki PAN,
• Politechnika Poznańska,
• Politechnika Wrocławska,
• Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie,
• Uniwersytet Wrocławski,
• Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Prof. Sławomir T. Wierzchoń z Zespołu Podstaw Sztucznej Inteligencji został laureatem prestiżowego konkursu Polskiego Towarzystwa Informatycznego. Książka pt. "Metaheurystyki. Algorytmy optymalizacji numerycznej" napisana wspólnie z dr Grzegorzem Sroką z Wydziału Matematyki i Fizyki Stosowanej Politechniki Rzeszowskiej zdobyła nagrodę I stopnia w Konkursie na Najlepszą Polską Książkę Informatyczną 2026 r. organizowanym przez Polskie Towarzystwo Informatyczne.

W tegorocznym konkursie konkurencja musiała być bardzo duża, ponieważ kapituła przyznała nagrody jeszcze czterem innym książkom przyznając po dwie nagrody ex aequo II i III stopnia. Gala wręczenia nagród konkursu Polskiego Towarzystwa Informatycznego na Najlepszą Książkę Informatyczną była punktem kulminacyjnym obchodów Światowego Dnia Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego oraz 45-lecia PTI.

W czasopiśmie Applied Soft Computing, wiodącym wydawnictwie w dziedzinie badań i zastosowań soft computing, będącym oficjalnym czasopismem Światowej Federacji Soft Computing (WFSC), ukazał się artykuł doktora Grzegorza Sroki z Katedry Analizy Nieliniowej Politechniki Rzeszowskiej i profesora Sławomira Wierzchonia z Zespołu Podstaw Sztucznej Inteligencji IPI PAN pt. „Robustness and invariance of hybrid metaheuristics under objective function transformations” (doi: 10.1016/j.asoc.2026.114799). Pierwotną wersję artykułu umieszczono w repozytorium arXiv we wrześniu 2025 r.

Pracownicy firmy Sages oraz Instytutu Podstaw Informatyki PAN na zlecenie Ministerstwa Cyfryzacji wspólnie przygotowali raport poświęcony możliwościom wykorzystania sztucznej inteligencji w obszarze badania dostępności cyfrowej. Raport obecnie został udostępniony przez Ministerstwo na stronie w domenie GOV.pl pod adresem: gov.pl/(...)/dostepnosc-cyfrowa/raport--analiza-mozliwosci-wykorzystania-sztucznej-inteligencji-w-obszarze-badania-dostepnosci-cyfrowej.

W raporcie zebrane zostały rekomendacje, dane, przykłady zastosowań oraz wnioski dotyczące tego, gdzie AI może realnie wspierać analizę i zapewnianie dostępności cyfrowej, a gdzie nadal kluczową rolę odgrywa wiedza ekspercka.